اگر چک گم شود، اولین اقدام چیست؟
اگر چک صادرشده یا دریافتی مفقود، سرقت یا جعل شده، زمان مهم است. در موارد ماده ۱۴ قانون صدور چک، صادرکننده، ذی‌نفع یا قائم‌مقام قانونی می‌تواند دستور کتبی عدم پرداخت به بانک بدهد. سپس باید شکایت یا اعلام مربوط را در مرجع قضایی ثبت و حداکثر ظرف یک هفته گواهی آن را به بانک ارائه کند.
مفقودی چک صادرکننده با مفقودی چک دارنده فرق دارد
| وضعیت | مسئله اصلی |
|---|---|
| صادرکننده می‌گوید برگه صادرشده گم/سرقت شده | دستور عدم پرداخت ماده ۱۴ و شکایت در مهلت یک هفته |
| دارنده، چکی را که دریافت کرده گم کرده | اثبات ذی‌نفع بودن، اعلام مفقودی و جلوگیری از استفاده شخص ثالث |
| چک قبلاً برگشت خورده و اصل آن مفقود شده | گواهی عدم پرداخت و سوابق بانکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ در پرداخت جزئی، گواهی نسبت به کسری جانشین اصل چک است |
مهلت یک هفته ماده ۱۴ دقیقاً برای چیست؟
بعد از دستور عدم پرداخت، دستوردهنده باید شکایت خود را به مرجع قضایی تسلیم و حداکثر ظرف یک هفته گواهی تقدیم شکایت را به بانک تحویل دهد. اگر این کار انجام نشود، بانک پس از پایان مهلت می‌تواند به درخواست دارنده از محل موجودی وجه را بپردازد.
دستور خلاف واقع خطرناک است. اگر شخص بدون وقوع مفقودی، سرقت، جعل یا سایر موارد قانونی دستور عدم پرداخت بدهد و خلاف ادعا ثابت شود، قانون برای دارنده امکان شکایت از دستوردهنده را پیش‌بینی کرده است.
اگر چک صیادی گم شود چه کنیم؟
علاوه بر برگه کاغذی، وضعیت ثبت و مالکیت در سامانه صیاد را نیز کنترل کنید. گم شدن نسخه کاغذی مالکیت ثبت‌شده را خودکار منتقل نمی‌کند، اما برای جلوگیری از سوءاستفاده باید اقدامات بانکی و قضایی ماده ۱۴ به موقع انجام شود.
اگر چک برگشتی مفقود شده باشد
اگر قبلاً گواهی عدم پرداخت صادر شده، آن گواهی و کد رهگیری آن سند مهم پرونده‌اند. در حالت پرداخت جزئی، قانون صراحت دارد گواهی عدم پرداخت نسبت به مبلغ کسری جانشین اصل چک است. در سایر حالات، نحوه ادامه مطالبه با فقدان اصل چک باید بر اساس مدارک بانکی و وضعیت پرونده بررسی شود.
آیا می‌توان چک مفقودی را استعلام کرد؟
اگر چک جدید صیادی باشد، اطلاعات ثبت‌شده آن از طریق کانال‌های صیاد و بانکی قابل بررسی است. اگر هدف شما بررسی سابقه صادرکننده است، این موضوع با مفقودی برگه متفاوت بوده و باید از خدمات استعلام وضعیت صادرکننده استفاده شود.
اگر چک پیدا شد چه کنیم؟
اگر بعد از دستور عدم پرداخت چک پیدا شود، باید وضعیت شکایت و دستور بانکی تعیین تکلیف شود. صرف پیدا شدن برگه بدون اطلاع بانک یا مرجع پرونده کافی نیست، چون ممکن است وجه همچنان مسدود یا دستور عدم پرداخت فعال باشد.
برای جزئیات دستور عدم پرداخت، مقاله ابطال و دستور عدم پرداخت چک را ببینید.
در مفقودی چک، مهلت یک هفته را از دست ندهید
اگر دستور عدم پرداخت داده‌اید، گواهی ثبت شکایت باید در مهلت قانونی به بانک برسد.
سؤالات متداول
بعد از گم شدن چک چند روز برای شکایت وقت داریم؟
بعد از دستور عدم پرداخت ماده ۱۴، حداکثر یک هفته برای ارائه گواهی تقدیم شکایت به بانک فرصت وجود دارد.
گم شدن چک صیادی مالکیت آن را تغییر می‌دهد؟
خیر. مالکیت ثبت‌شده در سامانه با گم شدن برگه خودکار تغییر نمی‌کند، ولی برای جلوگیری از سوءاستفاده باید اقدامات قانونی انجام شود.
اگر چک برگشتی گم شود، کد رهگیری مهم است؟
بله. گواهی عدم پرداخت و کد رهگیری آن از اسناد مهم بانکی و قضایی پرونده‌اند.
منبع حقوقی
- مواد ۵ و ۱۴ قانون صدور چک.
- ماده ۱۳ دستورالعمل حساب جاری بانک مرکزی مصوب ۱۴۰۴.
