اجراییه چک صیادی چیست و چه تفاوتی با چک‌های قدیمی دارد؟
چک‌های جدید صیادی علاوه بر نسخه کاغذی، باید در سامانه صیاد ثبت و به ذی‌نفع منتقل شوند. اگر چنین چکی برگشت بخورد و شرایط ماده ۲۳ قانون صدور چک را داشته باشد، دارنده می‌تواند با گواهی عدم پرداخت معتبر از دادگاه صالح درخواست اجراییه کند. تفاوت مهم این صفحه با راهنمای عمومی اجراییه این است که اینجا فقط روی چک‌های جدید صیادی، ثبت سامانه‌ای و آثار عدم ثبت تمرکز داریم.
اگر دنبال توضیح عمومی ماده ۲۳، مهلت ۱۰ روزه و عملیات اجرا هستید، مقاله اجراییه چک را ببینید. این مقاله برای کسانی است که چک جدید بنفش/صیادی دارند و می‌خواهند بدانند ثبت در صیاد چه اثری روی مسیر وصول دارد.
شرایط اصلی اجراییه چک صیادی
- چک جدید باید مطابق مقررات در سامانه صیاد ثبت شده باشد و مالکیت ذی‌نفع قابل احراز باشد؛
- بانک برای عدم پرداخت، گواهی معتبر دارای کد رهگیری صادر کرده باشد؛
- در متن چک، پرداخت وجه به شرطی وابسته نشده باشد؛
- در متن چک قید نشده باشد که بابت تضمین معامله یا تعهد صادر شده است؛
- گواهی عدم پرداخت به علت دستور عدم پرداخت موضوع ماده ۱۴ صادر نشده باشد.
اگر چک صیادی در سامانه ثبت نشده باشد چه می‌شود؟
برای چک‌های جدید صیادی، ثبت اطلاعات در سامانه بخش اساسی چرخه صدور و انتقال است. دستورالعمل حساب جاری بانک مرکزی تصریح می‌کند در صورت عدم ثبت مالکیت در سامانه صیاد، بانک از پرداخت وجه خودداری می‌کند و به جای گواهی معمول عدم پرداختِ دارای کد رهگیری، اعلامیه‌ای درباره عدم امکان اقدام به علت عدم ثبت صادر می‌شود. این تفاوت می‌تواند استفاده از مزایای خاص قانون جدید چک را تحت تأثیر قرار دهد.
نکته: «ثبت نشدن در صیاد» به این معنا نیست که هر رابطه مالی یا قراردادی بین طرفین از بین می‌رود؛ اما می‌تواند امکان استفاده از سازوکارهای ویژه قانون جدید چک را محدود کند. در چنین پرونده‌ای رابطه پایه و سایر اسناد باید جداگانه بررسی شوند.
نحوه وصول چک برگشتی صیادی؛ کدام مسیر را انتخاب کنیم؟
برای وصول چک برگشتی صیادی فقط یک مسیر وجود ندارد. اگر شرایط ماده ۲۳ فراهم باشد، اجراییه مستقیم از دادگاه یکی از سریع‌ترین گزینه‌هاست. در برخی پرونده‌ها اجرای ثبت مناسب‌تر است و اگر درباره اصل بدهی، تضمینی بودن چک یا رابطه قراردادی اختلاف وجود داشته باشد، ممکن است دادخواست مطالبه وجه لازم شود. بنابراین قبل از اقدام، ثبت صیاد، گواهی عدم پرداخت، نوع چک و وجود مال از صادرکننده باید با هم بررسی شوند.
اگر هدف شما مقایسه همه مسیرهای وصول است، راهنمای پیگیری و وصول چک برگشتی را ببینید. این صفحه روی نکات اختصاصی چک‌های صیادی تمرکز دارد.
مراحل اجراییه چک صیادی از برگشت تا اجرا
- ارائه چک به بانک و دریافت گواهی عدم پرداخت دارای کد رهگیری؛
- کنترل ثبت و انتقال چک در سامانه صیاد و احراز دارنده؛
- بررسی شروط ماده ۲۳ درباره تضمینی، مشروط یا موضوع ماده ۱۴ نبودن؛
- ثبت درخواست صدور اجراییه از دادگاه صالح؛
- صدور و ابلاغ اجراییه در صورت احراز شرایط؛
- مهلت ۱۰ روزه صادرکننده برای پرداخت، توافق یا معرفی مال؛
- ادامه عملیات اجرا و شناسایی اموال در صورت عدم اقدام.
اجراییه چک صیادی از دادگاه بهتر است یا اجرای ثبت؟
| مسیر | مزیت اصلی | نکته |
|---|---|---|
| دادگاه طبق ماده ۲۳ | ورود مستقیم به اجرای احکام در صورت وجود شرایط | شرایط خاص ماده ۲۳ باید احراز شود. |
| اجرای ثبت | اتکا به لازم‌الاجرا بودن چک | ضوابط ثبتی، امضای بانکی و هزینه‌های اجرا باید بررسی شوند. |
| دادخواست مطالبه وجه | مناسب برای اختلاف ماهوی یا مطالبه متعلقات گسترده‌تر | نیازمند رسیدگی قضایی به اصل دعواست. |
آیا برای خسارت تأخیر تأدیه هم اجراییه ماده ۲۳ صادر می‌شود؟
ماده ۲۳ درباره کسری مبلغ چک و حق‌الوکاله قانونی صحبت می‌کند. مطالبه خسارت تأخیر تأدیه ممکن است نیازمند طرح دعوای حقوقی باشد. برای جزئیات، مقاله خسارت تأخیر تأدیه چک را ببینید.
اگر صادرکننده به اجراییه اعتراض کند چه می‌شود؟
اقامه دعوا از سوی صادرکننده به‌تنهایی عملیات اجرایی را متوقف نمی‌کند. اگر شرایط ماده ۲۳ برای توقف فراهم باشد، مرجع قضایی می‌تواند قرار توقف عملیات اجرایی صادر کند. راهنمای کامل این موضوع در مقاله توقف و ابطال عملیات اجرایی چک آمده است.
قبل از اقدام، ثبت صیاد و علت برگشت را کنترل کنید
در چک‌های جدید، یک خطای سامانه‌ای یا ثبت ناقص می‌تواند مسیر پرونده را تغییر دهد. گواهی عدم پرداخت، وضعیت انتقال در صیاد و قرارداد پایه را کنار هم بررسی کنید.
سؤالات متداول
آیا چک صیادی ثبت‌نشده اجراییه مستقیم می‌گیرد؟
ثبت نشدن در سامانه می‌تواند مانع برخورداری از سازوکارهای ویژه چک جدید شود و بانک نیز گواهی معمول دارای کد رهگیری صادر نمی‌کند؛ بنابراین وضعیت باید بر اساس اسناد پایه بررسی شود.
بعد از اجراییه چک صیادی چند روز فرصت پرداخت وجود دارد؟
طبق ماده ۲۳، صادرکننده پس از ابلاغ اجراییه ۱۰ روز برای پرداخت، توافق با دارنده یا معرفی مال فرصت دارد.
آیا چک تضمینی صیادی از مسیر ماده ۲۳ اجرا می‌شود؟
اگر در متن چک قید شده باشد بابت تضمین معامله یا تعهد است، یکی از شروط ماده ۲۳ وجود ندارد و باید مسیر مناسب دیگری بررسی شود.
منابع حقوقی
- قانون صدور چک با اصلاحات بعدی؛ به‌ویژه مواد ۲ و ۲۳.
- دستورالعمل حساب جاری (ریالی) و ضوابط اجرایی ماده ۶ اصلاحی قانون صدور چک، مصوب هیأت عالی بانک مرکزی در سال ۱۴۰۴.
