چک بدون تاریخ چه حکمی دارد؟
اگر ثابت شود چک بدون تاریخ صادر شده یا تاریخ واقعی صدور آن مقدم بر تاریخ مندرج در چک بوده، بند «هـ» ماده ۱۳ قانون صدور چک، صادرکننده را از تعقیب کیفری صدور چک بلامحل خارج می‌کند. این موضوع به معنی از بین رفتن خود طلب یا بی‌اعتباری مطلق چک نیست.
تفاوت چک بدون تاریخ و چک وعده‌دار
چک بدون تاریخ هنگام تحویل تاریخ ندارد و ممکن است بعداً تاریخ‌گذاری شود. چک وعده‌دار چکی است که در زمان صدور، تاریخ آینده برای پرداخت آن تعیین شده یا ثابت شود تاریخ واقعی صدور قبل از تاریخ درج‌شده بوده است. هر دو می‌توانند بر جنبه کیفری اثر بگذارند.
آیا دارنده حق دارد تاریخ را تکمیل کند؟
پاسخ به توافق طرفین بستگی دارد. ممکن است صادرکننده اختیار تکمیل تاریخ را به دارنده داده باشد، اما حدود این اختیار و زمان مجاز استفاده باید از قرارداد، پیام‌ها یا سایر قرائن احراز شود. تکمیل خارج از توافق می‌تواند محل دفاع و اختلاف باشد.
در چک صیادی جدید: تاریخ باید هنگام صدور در سامانه صیاد ثبت شود. بنابراین وضعیت چک جدید را نمی‌توان صرفاً با قواعد سنتی برگه‌های بدون تاریخ قدیمی تحلیل کرد.
چطور ثابت کنیم چک بدون تاریخ بوده؟
- قرارداد یا رسید تحویل؛
- پیام یا مکاتبه درباره زمان استفاده؛
- کپی یا تصویر چک هنگام تحویل؛
- قرائن مربوط به تاریخ قرارداد و منشأ دین؛
- اطلاعات ثبت‌شده در سامانه صیاد برای چک جدید.
آیا چک بدون تاریخ قابل مطالبه حقوقی است؟
از بین رفتن جنبه کیفری به‌تنهایی اصل مطالبه حقوقی را از بین نمی‌برد. دادگاه رابطه پایه، تکمیل تاریخ، میزان بدهی و سمت دارنده را بررسی می‌کند.
چک بدون تاریخ و خسارت تأخیر
اگر درباره تاریخ واقعی و تاریخ قابل استناد چک اختلاف وجود داشته باشد، مبدأ خسارت نیز می‌تواند محل دعوا شود. قبل از مطالبه خسارت باید تاریخ معتبر چک و نحوه تکمیل آن روشن شود.
چک بدون تاریخ برای ضمانت
در ضمانت‌ها گاهی برگه بدون تاریخ تحویل می‌شود تا فقط در صورت تخلف استفاده شود. در این وضعیت هم تضمینی بودن و هم بدون تاریخ بودن می‌تواند روی جنبه کیفری اثر داشته باشد و حق وصول باید با شرایط قرارداد تطبیق داده شود.
برای چک ضمانت، مقاله قانون چک ضمانت و برای سفیدامضا، مقاله چک سفیدامضا را ببینید.
اگر برای انتخاب مسیر اقدام، تفسیر قانون یا بررسی اسناد چک نیاز به ارزیابی دقیق دارید، می‌توانید از مشاوره حقوقی چک استفاده کنید یا صفحه وکیل چک را ببینید.
سؤالات متداول
چک بدون تاریخ کیفری است؟
اگر بدون تاریخ صادر شدن آن ثابت شود، بند «هـ» ماده ۱۳ مانع تعقیب کیفری صدور چک بلامحل است.
دارنده می‌تواند خودش تاریخ بزند؟
فقط در حدود اختیار و توافق قابل اثبات؛ تکمیل خارج از توافق می‌تواند محل اختلاف و مسئولیت باشد.
چک بدون تاریخ بی‌اعتبار است؟
لزوماً نه. اثر آن بر شکایت کیفری، مطالبه حقوقی و تاریخ قابل استناد باید جداگانه بررسی شود.
منابع
- بند «هـ» ماده ۱۳ قانون صدور چک.
- ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک درباره ثبت اطلاعات چک جدید.
