چک در وجه حامل در قانون جدید هنوز معتبر است؟
برای چک‌های جدید صیادی، صدور و پشت‌نویسی در وجه حامل ممنوع است و انتقال باید با ثبت هویت گیرنده در سامانه صیاد انجام شود. اما چک‌های قدیمی که از دسته‌چک‌های قبل از اجرای نظام جدید صادر شده‌اند تابع مقررات زمان ارائه دسته‌چک خود هستند و نباید قواعد چک صیادی جدید را بدون تفکیک به آنها تعمیم داد.
چرا چک صیادی در وجه حامل ممنوع شد؟
هدف قانون جدید، قابل‌ردیابی کردن مالکیت و انتقال چک است. ماده ۲۱ مکرر مقرر کرده اطلاعات دارنده، مبلغ و تاریخ در سامانه ثبت شود و انتقال نیز با ثبت دارنده جدید انجام گیرد. بنابراین گردش ناشناسِ چک در وجه حامل با ساختار جدید سازگار نیست.
چک قدیمی در وجه حامل چه وضعیتی دارد؟
در چک‌های قدیمی، دارنده حامل می‌توانست بر اساس مقررات زمان صدور و انتقال اقدام کند. برای مطالبه یا برگشت چنین چکی باید تاریخ دسته‌چک، زمان صدور، زنجیره انتقال و گواهی عدم پرداخت بررسی شود.
قاعده سریع: اگر روی برگه جدید صیادی عبارت «در وجه حامل» نوشته شده ولی ذی‌نفع در سامانه شخص مشخصی است، انتقال و پرداخت بر اساس سامانه صیاد بررسی می‌شود، نه صرف عبارت دست‌نویس روی برگه.
انتقال چک صیادی به شخص دیگر
برای انتقال، دارنده فعلی باید مشخصات گیرنده جدید را در سامانه ثبت کند و انتقال‌گیرنده آن را تأیید کند. پشت‌نویسی سنتی به تنهایی برای انتقال چک جدید کافی نیست.
راهنمای کامل در مقاله قانون انتقال چک آمده است.
اگر چک در وجه حامل برگشت بخورد چه کسی می‌تواند شکایت کند؟
در چک قدیمیِ حامل، وضعیت دارنده و کسی که نخستین بار چک را به بانک ارائه کرده برای بعضی حقوق، به‌ویژه شکایت کیفری، اهمیت دارد. در چک جدید صیادی، مالکیت سامانه‌ای دارنده نیز باید احراز شود.
آیا چک تضمین‌شده بانکی در وجه حامل صادر می‌شود؟
در قانون جدید، چک تضمین‌شده بانکی نیز باید در وجه ذی‌نفع مشخص صادر شود و انتقال آن از طریق ظهرنویسی معتبر نیست. قواعد آن با چک عادی متفاوت است.
اشتباه رایج هنگام دریافت چک جدید
- گرفتن برگه بدون تأیید مالکیت در صیاد؛
- اعتماد به پشت‌نویسی کاغذی بدون انتقال سامانه‌ای؛
- پذیرفتن چک با نام شخص دیگری در سامانه؛
- تصور اینکه عبارت «حامل» روی چک جدید، مالکیت سامانه‌ای را بی‌اثر می‌کند.
اگر برای انتخاب مسیر اقدام، تفسیر قانون یا بررسی اسناد چک نیاز به ارزیابی دقیق دارید، می‌توانید از مشاوره حقوقی چک استفاده کنید یا صفحه وکیل چک را ببینید.
سؤالات متداول
چک صیادی را می‌توان در وجه حامل صادر کرد؟
خیر. قانون جدید صدور و پشت‌نویسی چک جدید در وجه حامل را ممنوع کرده است.
چک قدیمی حامل باطل شده است؟
خیر. چک‌های دسته‌چک‌های قدیمی تابع مقررات زمان ارائه همان دسته‌چک هستند.
انتقال چک جدید با امضای پشت آن کافی است؟
خیر. انتقال چک صیادی جدید باید در سامانه ثبت شود.
منابع
- تبصره ۱ ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک.
- ماده ۲۴ قانون صدور چک درباره چک تضمین‌شده.
