واخواهی از رأی غیابی چک چگونه است؟
اگر در دعوای حقوقی چک، رأی علیه شما غیابی صادر شده باشد، ماده ۳۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی حق واخواهی را پیش‌بینی کرده است. واخواهی در همان دادگاهی رسیدگی می‌شود که حکم غیابی را صادر کرده است و باید در مهلت قانونی انجام شود.
مهلت واخواهی رأی غیابی چک
| محل اقامت محکوم‌علیه | مهلت واخواهی |
|---|---|
| مقیم ایران | ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ واقعی |
| مقیم خارج از کشور | دو ماه از تاریخ ابلاغ واقعی |
اگر حکم ابلاغ واقعی نشده و شخص مدعی باشد از مفاد رأی اطلاع نداشته، ماده ۳۰۶ مسیر بررسی ادعای عدم اطلاع را نیز پیش‌بینی کرده است. عذر موجه خارج از مهلت هم باید اثبات شود.
قبل از نوشتن لایحه: اول مطمئن شوید رأی واقعاً «غیابی» است. صرف اینکه در یک جلسه حاضر نبوده‌اید کافی نیست؛ معیار غیابی بودن به نحوه حضور، لایحه دفاعیه و ابلاغ واقعی بستگی دارد.
نمونه ساختار لایحه واخواهی چک
ریاست محترم شعبه … دادگاه …
احتراماً نسبت به دادنامه شماره … مورخ … که به صورت غیابی در پرونده … صادر شده، در مهلت قانونی واخواهی می‌نمایم.
جهات واخواهی:
۱. چک موضوع دعوا بابت … بوده و اسناد پیوست نشان می‌دهد … .
۲. مبلغ مورد مطالبه تماماً/جزئاً در تاریخ … پرداخت شده است.
۳. خواهان نسبت به … فاقد دلیل کافی است.
با توجه به مستندات پیوست، تقاضای نقض حکم غیابی و صدور رأی شایسته مورد استدعاست.
چه دفاع‌هایی در واخواهی چک مطرح می‌شود؟
- پرداخت یا تسویه؛
- تضمینی یا امانی بودن و عدم تحقق شرط استفاده؛
- عدم انتساب امضا یا ایراد نسبت به اصالت سند؛
- ایراد به سمت خواهان یا انتقال چک؛
- اشتباه در مبلغ یا خسارت؛
- دفاعیات ناشی از قرارداد پایه.
آیا واخواهی اجرای حکم را متوقف می‌کند؟
اثر واخواهی بر اجرا به وضعیت ابلاغ و پذیرش واخواهی بستگی دارد. ماده ۳۰۶ درباره حالتی که رأی ابلاغ واقعی نشده و دادگاه دادخواست واخواهی را می‌پذیرد، توقف اجرا را پیش‌بینی کرده است. همچنین اجرای حکم غیابی در بعضی حالات نیازمند تأمین از محکوم‌له است.
اگر مهلت واخواهی گذشته باشد چه کنیم؟
اگر عذر موجه وجود دارد باید همراه دلایل مطرح شود. در غیر این صورت، تبصره ۳ ماده ۳۰۶ امکان بررسی دادخواست خارج از مهلت را در چارچوب مقررات مرحله تجدیدنظر بیان کرده است؛ وضعیت دقیق به زمان ابلاغ و قابلیت تجدیدنظر رأی بستگی دارد.
مدارک مهم برای واخواهی چک
- دادنامه غیابی و ابلاغیه؛
- چک و گواهی عدم پرداخت؛
- قرارداد پایه؛
- رسیدهای پرداخت؛
- دلیل عدم اطلاع یا عذر موجه، اگر خارج از مهلت اقدام می‌کنید.
در واخواهی، زمان و ابلاغ به اندازه دفاع ماهوی مهم‌اند
قبل از تنظیم لایحه، تاریخ ابلاغ، نوع ابلاغ و غیابی بودن واقعی رأی را کنترل کنید.
سؤالات متداول
مهلت واخواهی چک چند روز است؟
برای مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج دو ماه از ابلاغ واقعی است.
واخواهی را به کدام دادگاه بدهیم؟
طبق ماده ۳۰۵، همان دادگاهی که حکم غیابی را صادر کرده به واخواهی رسیدگی می‌کند.
اگر رأی حضوری باشد می‌توان واخواهی کرد؟
خیر. واخواهی مخصوص حکم غیابی است؛ رأی حضوری حسب شرایط از طرق اعتراض دیگر پیگیری می‌شود.
منابع حقوقی
- مواد ۳۰۳ تا ۳۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی.
